Doet Iran mee aan het WK 2026? Dit is de nieuwste stand van zaken

De deelname van Iran aan het WK 2026 stond de afgelopen weken ter discussie. Aanleiding waren politieke spanningen rond de Verenigde Staten, één van de gastlanden, en recente uitspraken vanuit Iran. Inmiddels is er wel een belangrijke nieuwe ontwikkeling: FIFA-voorzitter Gianni Infantino heeft laten weten dat Iran volgens de FIFA gewoon zal deelnemen aan het WK 2026 en dat er geen plan B, C of D klaarligt. Doet Iran dus mee aan het WK voetbal en wat gebeurt er als Iran uiteindelijk toch niet meedoet aan het WK?

Infantino: Iran zal deelnemen aan het WK 2026

De toon vanuit de FIFA is inmiddels een stuk stelliger geworden. FIFA-voorzitter Gianni Infantino heeft deze week gezegd dat Iran volgens hem gewoon op het WK 2026 zal zijn. Daarbij maakte hij ook duidelijk dat de FIFA op dit moment geen alternatief scenario voorbereidt. Volgens Infantino is er geen plan B, C of D, maar alleen plan A: deelname van Iran aan het toernooi.

Daarmee lijkt de kans op een vervanger voorlopig kleiner geworden. Zolang Iran zich niet officieel terugtrekt of alsnog door de FIFA wordt uitgesloten, gaat de wereldvoetbalbond er dus nog steeds vanuit dat Iran gewoon meedoet.

Iran wil niet in de VS spelen op het WK 2026

Op 19 maart meldden meerdere internationale media dat de Iraanse voetbalbond vasthoudt aan haar eis om niet in de Verenigde Staten te spelen. Iran is dus niet van plan om het WK 2026 volledig te boycotten.

Iran zou in gesprek zijn met FIFA. Daardoor is een volledige terugtrekking van Iran voorlopig minder waarschijnlijk geworden, al blijft de situatie politiek en sportief gevoelig.

De FIFA heeft nog geen officiële beslissing genomen over het verzoek om wedstrijden buiten de Verenigde Staten te spelen, maar internationale media speculeren inmiddels al enige tijd openlijk over mogelijke vervangers en de procedure die de wereldvoetbalbond in zo’n situatie kan volgen.

Iran is ingedeeld in Groep G bij België, Egypte en Nieuw-Zeeland.

Waarom deelname van Iran onzeker was

De discussie ontstond nadat de voorzitter van de Iraanse voetbalbond suggereerde dat deelname aan het WK mogelijk problematisch kan worden. Volgens hem spelen geopolitieke spanningen en reisbeperkingen richting de Verenigde Staten daarbij een rol.

Ook recente gebeurtenissen rond het Iraanse vrouwenteam hebben de situatie verder op scherp gezet. In internationale media werd gemeld dat enkele speelsters tijdens een toernooi in Australië asiel hebben aangevraagd.

Dat leidde tot nieuwe politieke spanningen en harde uitspraken vanuit Teheran over de toekomst van het nationale team op internationale toernooien.

FIFA heeft tot nu toe vooral laten weten dat het de situatie nauwlettend volgt. Een officieel standpunt over eventuele uitsluiting of vervanging is nog altijd niet aangekondigd.

Iran doet verzoek bij FIFA

Volgens recente berichten heeft Iran bij de FIFA voorgesteld om toch aan het WK 2026 mee te doen, maar alleen wedstrijden in Canada en Mexico te spelen. Vanwege de oorlog en de politieke spanningen met de Verenigde Staten zouden de Iraniërs hun groepswedstrijden liever niet op Amerikaans grondgebied afwerken.

Wat zegt het reglement van FIFA?

In de officiële toernooireglementen staat geen simpele regel waarin precies staat welk land automatisch een plek overneemt als een deelnemer wegvalt. Wel heeft FIFA de bevoegdheid om in zo’n situatie zelf een vervangend team aan te wijzen.

In de praktijk wordt meestal gekeken naar:

1. teams uit dezelfde continentale bond
2. landen die net niet kwalificeerden
3. de uitslag van play-offs of kwalificatierondes

Omdat Iran zich via de Aziatische voetbalbond (AFC) heeft geplaatst, ligt het voor de hand dat een eventuele vervanger ook uit Azië komt.

Welke landen worden genoemd als mogelijke vervangers?

In recente analyses van internationale sportmedia worden vooral twee landen genoemd.

Irak

Irak wordt het meest genoemd als mogelijke vervanger. Het land zat dicht bij kwalificatie en speelde een belangrijke rol in de Aziatische play-offs. Daardoor wordt Irak door veel analisten gezien als het meest logische alternatief als Iran wegvalt.

Verenigde Arabische Emiraten

De Verenigde Arabische Emiraten worden eveneens genoemd. De Emiraten eindigden vlak achter Irak in het kwalificatietraject en zouden daarom eveneens in beeld kunnen komen als FIFA een vervangend land aanwijst.

Een andere optie waar soms over wordt gespeculeerd is dat FIFA een land uit de intercontinentale play-offs aanwijst, maar dat scenario wordt door veel experts als minder waarschijnlijk gezien.

Historisch gezien gebeurt dit bijna nooit op een WK

Dat de discussie nu zo groot is, komt ook omdat een terugtrekking van een al geplaatst land op een WK uiterst zeldzaam is.

Het laatste grote precedent stamt uit het WK van 1950 in Brazilië. In aanloop naar dat toernooi trokken meerdere landen zich terug, waaronder Schotland, Turkije, Frankrijk en India.

Daardoor namen uiteindelijk slechts 13 teams deel aan het toernooi. In sommige gevallen werden landen niet meer vervangen omdat het WK al te dicht bij de start stond.

Sinds het WK van 1950 heeft geen enkel al geplaatst land zich vlak voor de start van het toernooi nog teruggetrokken.

Denemarken won ooit een toernooi als invaller (EK 1992)

Hoewel het op WK’s zelden gebeurt, bestaat er wel een bekend voorbeeld op het Europees kampioenschap.

Vlak voor EK 1992 in Zweden werd Joegoslavië door internationale sancties uitgesloten vanwege de oorlog in voormalig Joegoslavië. UEFA besloot daarop Denemarken, dat tweede was geworden in de kwalificatiegroep, alsnog uit te nodigen voor het toernooi.

Denemarken had zich eigenlijk niet geplaatst en veel spelers waren al met vakantie toen de uitnodiging kwam.

Wat daarna gebeurde is één van de grootste verrassingen in de voetbalgeschiedenis. Denemarken bereikte de finale en versloeg daarin Duitsland met 2-0. Daarmee werd het land Europees kampioen van 1992.

Zo zie je maar dat een vervanger op een groot toernooi voor een enorme verrassing kan zorgen!

Wat is nu de meest waarschijnlijke uitkomst?

De situatie is op dit moment duidelijker dan een paar dagen geleden. Iran is officieel nog steeds geplaatst voor het WK 2026 en de FIFA gaat er voorlopig ook vanuit dat dat zo blijft.

Mocht Iran uiteindelijk toch niet deelnemen, dan ligt het volgens veel analisten voor de hand dat FIFA een vervanger aanwijst uit Azië. In dat scenario worden Irak en de Verenigde Arabische Emiraten het vaakst genoemd als mogelijke kandidaten.

Toch is dat op dit moment nog niet het hoofdscenario. Door de recente uitspraken van Infantino lijkt de lijn van de FIFA helder: Iran moet en zal in principe gewoon deelnemen aan het WK 2026. Pas als Iran zich echt terugtrekt of de FIFA alsnog moet ingrijpen, komt een vervanger serieus in beeld.

Of je in onze WK poule straks ook wedstrijden moet voorspellen van Iran is dus nog even afwachten, maar op basis van de nieuwste signalen vanuit de FIFA lijkt die kans momenteel wel het grootst.