De Groene Jackpot: van gratis Blikjesbingo naar statiegeldloterij

De Groene Jackpot laat Nederlanders gokken met hun statiegeld. Voor €0,25 koop je via de Statiegeld-app een lot en maak je iedere maand kans op maximaal €10.000 netto.

Het idee moet mensen verleiden meer blikjes en flessen in te leveren. Inmiddels gaat de discussie vooral over iets anders: is het verstandig om gokken te koppelen aan zoiets alledaags als statiegeld?

Drie deskundigen op het gebied van gokschade waarschuwen voor normalisering van gokken. Eerder bleek bovendien dat de statiegeldloterij mede in beeld kwam als alternatief voor een verhoging van het statiegeld.

Wat is De Groene Jackpot?

De Groene Jackpot is op 15 augustus 2026 gestart. De loterij wordt georganiseerd door Beter Lot in samenwerking met Verpact en Statiegeld Nederland.

Wie blikjes en flessen inlevert bij een geschikt innamepunt kan het statiegeld in de Statiegeld-app laten zetten. Dat geld kun je laten uitbetalen, bewaren of gebruiken om loten te kopen.

Een lot kost €0,25.

Je kunt alleen spelen met statiegeld dat je zelf hebt ingeleverd. Geld vanaf je bankrekening bijstorten om meer loten te kopen kan niet. Per trekking geldt een maximum van 200 loten, oftewel €50 aan statiegeld.

De uitslag is op de dag van de trekking vanaf 16.00 uur beschikbaar. Alleen verkochte en geldige loten doen mee. De trekking staat onder toezicht van een notaris.

De identiteit en leeftijd van deelnemers worden gecontroleerd. Ook de bankrekening wordt geverifieerd. Een gewonnen geldprijs wordt daarop uitbetaald.

Minimaal 40% van de opbrengst gaat naar Plastic Whale Foundation en Plastic Soup Foundation.

Van gratis Blikjesbingo naar gokken met statiegeld

Verpact experimenteerde eerder al met een kansspel om mensen aan het inleveren te krijgen.

In mei 2026 begon de Blikjesbingo. Daarbij kreeg je je statiegeld volledig terug en ontving je daarnaast gratis een ticket waarmee je kans maakte op een geldprijs.

De naam was wat ons betreft vreemd. Je kreeg geen bingokaart en streepte geen nummers af. Het leek veel meer op een loterij dan op bingo.

De Groene Jackpot gaat een stap verder. Het lot is niet gratis. Je betaalt ervoor met geld dat je anders gewoon op je bankrekening kunt laten storten.

Is De Groene Jackpot gokken?

Ja.

Als je €5 aan statiegeld in je wallet hebt staan, kun je die €5 laten uitbetalen. Koop je er twintig loten van, dan ruil je dat zekere bedrag in voor twintig kansen op een geldprijs.

De Groene Jackpot is daarom een echt kansspel en geen gratis winactie.

Beter Lot organiseert de loterij met een vergunning van de Kansspelautoriteit voor niet-incidentele loterijen.

De huidige openbaar gepubliceerde vergunning loopt tot en met 31 december 2026. De Groene Jackpot is aangekondigd voor zes maandelijkse trekkingen vanaf augustus 2026. Voor trekkingen na 31 december is dus een geldige vergunning voor de daaropvolgende periode nodig.

Waarom bestaat de statiegeldloterij?

Nederland moet 90% van de plastic drankflessen inzamelen. Die wettelijke doelstelling wordt niet gehaald.

Verpact probeert daarom meer verpakkingen terug te krijgen. De Groene Jackpot is onderdeel van een groter pakket met extra innamepunten, betere automaten en nieuwe financiële prikkels.

Een loterij was niet de enige mogelijkheid.

De Inspectie Leefomgeving en Transport wilde dat Verpact consumenten sterker financieel zou stimuleren. Een hoger statiegeldbedrag of een directe inleverbonus behoorden tot de mogelijkheden.

Statiegeldloterij kwam in plaats van hoger statiegeld

Een reconstructie van de NOS op basis van Woo-documenten liet in september 2026 zien hoe de loterij tot stand kwam.

Verpact en het ministerie werkten aan een alternatief voor een verhoging van het statiegeld. De loterij kwam daarbij al vroeg in beeld.

De ILT werd volgens de reconstructie niet inhoudelijk bij dat overleg betrokken. De inspectie kreeg het voorstel voor een statiegeldloterij pas later te zien en vond aanvankelijk dat Verpact niet had aangetoond dat zo'n loterij hetzelfde effect zou hebben als een hogere directe financiële prikkel.

De ILT stemde uiteindelijk in met het totale pakket aan maatregelen.

Dat maakt één vraag extra interessant: levert de loterij daadwerkelijk genoeg extra ingeleverde verpakkingen op?

Daar zijn nog geen cijfers over gepubliceerd.

Gokexperts waarschuwen voor normalisering

De discussie kreeg eind september een nieuwe wending.

Judith Noijen, Ruth van Holst en Tony van Rooij uitten gezamenlijk kritiek op De Groene Jackpot. Zij houden zich professioneel bezig met gokschade, gedragsverslaving en onderzoek naar gokken.

Hun bezwaar gaat niet over de vraag of de loterij legaal is.

Ze vinden vooral de combinatie van gokken en een alledaagse activiteit problematisch. Kinderen en jongeren leveren ook blikjes en flessen in. Mensen die nooit bewust naar een kansspel zoeken, komen eveneens bij statiegeldautomaten. En iemand die probeert te stoppen met gokken kan tijdens het inleveren opnieuw met een gokprikkel worden geconfronteerd.

De deskundigen vrezen daarom dat de loterij gokken normaler maakt.

Die kritiek is extra opvallend omdat de overheid met haar beleid tegen gokschade juist wil voorkomen dat gokken steeds meer als een gewone, onschuldige activiteit wordt gezien.

Is die kritiek terecht?

De Groene Jackpot heeft duidelijke grenzen. Je moet 18 jaar zijn, kunt geen geld vanaf je bankrekening bijstorten en mag maximaal €50 per trekking gebruiken. Deelname is vrijwillig.

Dat neemt het belangrijkste bezwaar van de critici niet weg.

Hun punt is niet dat iemand onmiddellijk grote bedragen kan verliezen. Het gaat om de plek die gokken krijgt. Een statiegeldautomaat stond jarenlang voor een simpele handeling: verpakking terug, geld terug. Nu kan daar direct een loterij achter zitten.

Aan de andere kant heeft Verpact een praktisch probleem op te lossen. Nederland haalt de inzameldoelen niet en extra financiële prikkels kunnen consumenten aanzetten om verpakkingen wel terug te brengen.

Of juist deze prikkel werkt, weten we nog niet.

Zonder cijfers over hoeveel extra blikjes en flessen dankzij De Groene Jackpot worden ingeleverd, kun je niet vaststellen of de loterij een effectief onderdeel van het statiegeldsysteem is.

Hoe groot is de winkans?

Dat is nog niet exact te zeggen.

Per trekking liggen 1.573 geldprijzen klaar met samen een waarde van €25.000. De hoofdprijs bedraagt €10.000 netto.

Alleen daadwerkelijk verkochte loten doen mee aan de trekking. Er wordt dus niet uit een grote hoeveelheid niet-verkochte lotnummers getrokken.

Hoe interessant dat is voor een speler hangt af van het aantal verkochte loten.

Worden bijvoorbeeld 100.000 loten verkocht, dan worden de 1.573 prijzen over die 100.000 loten verdeeld. Bij 1 miljoen verkochte loten is je kans vanzelfsprekend veel kleiner.

Beter Lot publiceert op dit moment geen eenvoudig percentage waarmee je vooraf kunt zeggen: één lot heeft precies zoveel kans op een prijs.

Noorwegen doet dit al jaren

Het idee om met statiegeld te gokken is niet nieuw.

In Noorwegen kunnen consumenten al jaren hun statiegeld gebruiken voor Pantelotteriet. De opbrengst ondersteunt het Rode Kruis en de loterij wordt op grote schaal gebruikt.

Tegelijkertijd heeft Noorwegen een van de best presterende statiegeldsystemen van Europa. In 2025 werd 98,2% van de plastic flessen en 97,9% van de blikjes ingezameld.

Dat bewijst niet dat de loterij daarvoor verantwoordelijk is. Noorwegen heeft ook veel inleverpunten, goede automaten en een statiegeldsysteem dat al jaren sterk functioneert.

Duitsland laat zien dat het ook zonder loterij kan. Daar bedraagt het statiegeld op veel eenmalige drankverpakkingen €0,25 en wordt meer dan 96% ingeleverd.

De twee landen laten vooral zien dat er meerdere manieren zijn om mensen hun verpakkingen te laten terugbrengen.

De echte test moet nog komen

De Groene Jackpot is een interessant experiment. Een lot van €0,25 kan voor sommige mensen net genoeg reden zijn om een tas blikjes toch mee naar de automaat te nemen.

Maar een loterij lost de problemen met het Nederlandse statiegeldsysteem niet vanzelf op.

Een kapotte automaat blijft kapot. Een lange rij wordt niet korter omdat je daarna een lot kunt kopen. En wie zijn statiegeld inzet, krijgt dat deel van zijn geld niet gegarandeerd terug.

De belangrijkste cijfers ontbreken voorlopig: hoeveel mensen spelen mee en hoeveel extra verpakkingen worden dankzij De Groene Jackpot daadwerkelijk ingeleverd?

Als Verpact daarmee later kan aantonen dat de loterij duidelijk bijdraagt aan de inzameling, heeft het experiment aantoonbaar effect gehad.

Blijft dat effect klein, dan wordt de vraag veel moeilijker te beantwoorden waarom een gokprikkel aan het dagelijkse statiegeldsysteem moest worden toegevoegd.

Veelgestelde vragen over De Groene Jackpot