Hoe werkt een grijpmachine? Winkans, grijpkracht en tips om te winnen

Hoe werkt een grijpmachine nou eigenlijk echt? Je stuurt de klauw precies boven die ene knuffel, de grijper pakt hem vast en halverwege valt hij toch weer naar beneden. Heb je nou pech, of word je belazerd?

Zelf vind ik het fascinerend dat mensen soms €20 in een grijpmachine gooien voor een knuffel die maar een paar euro waard is.

Je speelt natuurlijk niet alleen voor die knuffel. Soms wil je ook gewoon even laten zien aan je vriend, vriendin of kinderen dat jij hem wél eventjes pakt.

En ondertussen is de machine ook vaak zo zijn ingesteld dat de grijper niet iedere beurt even sterk is. Voor je het weet heb je veel meer betaald voor de poging dan de knuffel ooit waard was.

Bij veel grijpmachines bepaalt namelijk niet alleen jouw behendigheid of je wint. Ook de instellingen van de machine kunnen invloed hebben op de grijpkracht en winkans.

We zochten uit hoe een grijpmachine echt werkt, hoeveel invloed je zelf hebt, wat de Kansspelautoriteit erover zegt en welke tips je kans kunnen vergroten.

Wat is een grijpmachine?

Een grijpmachine is een speelautomaat waarbij je met een mechanische klauw een prijs probeert op te pakken. Meestal gaat het om knuffels, speelgoed of gadgets.

Je beweegt de grijper met een joystick of knoppen boven de gewenste prijs. Daarna laat je de klauw zakken.

Omdat je zelf bepaalt waar de grijper terechtkomt, heb je al snel het idee dat de uitkomst vooral van jou afhangt. Maar achter de schermen bepaalt de automaat mogelijk veel meer dan je denkt.

Een grijpmachine wordt ook wel een grijpautomaat, grijpkraan, prijsgrijper of simpelweg grijper genoemd. In het Engels worden vooral de termen claw machine en crane game gebruikt.

Hoe werkt een grijpmachine?

Een poging kost tegenwoordig vaak rond de €2, al verschilt de prijs per machine en kermis. Je betaalt bijvoorbeeld met een euromunt of met een speciale speelmunt die je eerst bij de kassa koopt.

Zo werkt een speelbeurt:

1. Je betaalt voor een speelbeurt.
2. Je beweegt de klauw boven een prijs.
3. Je laat de grijper zakken.
4. De klauw sluit zich om de prijs.
5. De grijper beweegt terug richting het uitgiftevak.
6. Blijft de prijs hangen tot boven het vak, dan heb je gewonnen.

Waar je de grijper laat zakken, bepaal je zelf. Maar of je de knuffel daarna ook echt wint, heb je niet volledig in de hand.

De klauw kan bijvoorbeeld harder of zachter grijpen. Ook kan de machine zo zijn ingesteld dat een prijs niet iedere keer even stevig wordt vastgehouden.

Welke instellingen heeft een grijpmachine?

Niet iedere grijpmachine werkt technisch hetzelfde.

De Kansspelautoriteit bestudeerde bij haar onderzoek naar grijpkraanachtige automaten ook de handleidingen van de machines. Daaruit bleek dat instellingen invloed konden hebben op de vraag of een speler uiteindelijk een prijs wint.

Kan de grijpkracht echt worden ingesteld?

Ja, bij sommige grijpmachines kan de grijpkracht worden ingesteld.

De Kansspelautoriteit onderzocht grijpmachines en bekeek daarbij ook de handleidingen. Daaruit bleek dat bij de onderzochte machines kon worden ingesteld hoe vaak de grijper een prijs stevig genoeg vasthield.

Je kunt dus perfect mikken en de knuffel goed pakken, maar alsnog verliezen omdat de klauw niet sterk genoeg grijpt om hem helemaal naar het uitgiftevak te brengen.

Moet een grijpmachine na een bepaald aantal beurten uitbetalen?

Nee. Er is geen vaste regel dat een grijpmachine na tien, twintig of vijfentwintig verloren beurten ineens moet uitbetalen.

Dat verschilt per machine en instelling. Je kunt dus niet aan het aantal eerdere verliezen zien wanneer de volgende prijs valt.

Hoeveel invloed heb je zelf?

Je hebt wel degelijk invloed. Je kiest de prijs die je ziet liggen, bepaalt waar je de grijper neerzet en vervolgens probeer je de klauw zo goed mogelijk rond je gewilde prijs te krijgen.

Een geoefende speler zal dit beter kunnen dan iemand die het voor het eerst probeert.

Alleen is goed mikken bij een machine met een onbekende of wisselende grijpkracht niet genoeg om de winst volledig zelf te bepalen.

Dat is precies het verschil tussen invloed hebben en overwegende invloed hebben.

Is een grijpmachine een kansspel?

Veel grijpmachines lijken op een behendigheidsspel, maar toch is dat niet altijd het geval.

De Kansspelautoriteit onderzocht 162 grijpkraanachtige automaten. Bij al die machines had de speler volgens de Ksa niet genoeg invloed om de uitkomst zelf te bepalen.

Dat is opvallend, want je bestuurt de grijper wel helemaal zelf. Je kiest waar de klauw naartoe gaat en wanneer hij zakt.

Toch bleek uit de handleidingen dat bij de onderzochte machines kon worden ingesteld hoe vaak de grijper een prijs stevig genoeg vasthield. Daardoor bepaalt niet alleen jouw behendigheid of je wint, maar speelt ook de instelling van de machine mee.

De Ksa maakt daarbij een duidelijk onderscheid:

De Ksa vond tijdens het onderzoek geen grijpmachines waarbij de grijpkracht altijd hetzelfde was en spelers dat vooraf konden weten.

Dat betekent niet dat elke grijpmachine in Nederland hetzelfde werkt. Wel laat het zien dat je bij veel grijpmachines niet alleen met behendigheid te maken hebt.

Wat onderzocht de Kansspelautoriteit precies?

De Kansspelautoriteit bezocht voor het onderzoek negentien arcadehallen en inventariseerde 1.394 speelautomaten waarvan 1.088 kermisautomaten.

Van alle onderzochte kermisautomaten had de speler bij 62% volgens de Ksa geen overwegende invloed op het resultaat.

De grijpkraanachtigen vormden met 162 machines 14,9% van alle onderzochte kermisautomaten.

Waarom voelt een grijpmachine toch als een behendigheidsspel?

Omdat je zelf de grijper bestuurt, voelt het alsof jij bepaalt of je wint. Je kiest de knuffel, beweegt de klauw en laat hem op het juiste moment zakken.

Maar als de grijpkracht kan verschillen, heb je de uitkomst niet volledig zelf in de hand. Je kunt goed mikken en toch verliezen omdat de klauw de prijs niet stevig genoeg vasthoudt.

Datzelfde zien we ook bij andere spellen die we hebben onderzocht.

Bij de 10 Second Challenge lijkt timing alles te bepalen, terwijl de techniek van de automaat invloed kan hebben op de winkans.

Bij Kamelenrace heeft de speler juist veel directe invloed doordat hij zelf bepaalt hoe hard en in welke richting de bal wordt gerold.

Tips voor de grijpmachine: zo vergroot je je kans

Er bestaat overigens geen truc waarmee je iedere grijpmachine kunt verslaan. Je kunt wel betere keuzes maken.

1. Kijk eerst hoe de grijper werkt

Kijk eerst even hoe de machine zich gedraagt. Pakt de klauw knuffels goed op of laat hij ze bijna meteen weer vallen?

Je weet dan nog steeds niet hoe de automaat precies staat ingesteld, maar je krijgt wel een beter beeld van de grijper.

2. Kies een losliggende prijs

Een knuffel die tussen andere prijzen vastzit, is moeilijker te pakken. Kies liever een prijs waar de klauw aan meerdere kanten omheen kan.

3. Richt op een groot deel van de knuffel

Probeer de klauw rond het lichaam van de knuffel te krijgen. Een dunne arm, poot of ander uitstekend deel glipt makkelijker weg.

4. Kijk naar de afstand tot het uitgiftevak

Hoe dichter een prijs bij het uitgiftevak ligt, hoe korter de grijper hem hoeft vast te houden. Kies daarom liever een knuffel die niet helemaal aan de andere kant van de machine ligt.

5. Denk niet dat een winstbeurt ‘eraan komt'

Tien keer verloren? Dat betekent niet dat poging elf ineens raak is. Je weet niet hoe de machine staat ingesteld. Eerdere verliezen zeggen daarom weinig over je kans bij de volgende beurt.

6. Bepaal vooraf hoeveel je uitgeeft

Dit is misschien wel de belangrijkste tip: spreek vooraf met jezelf af hoeveel je wilt uitgeven.

Een knuffel van een paar euro kan anders snel een dure grap worden als je na iedere mislukte poging denkt: nog eentje dan.

Zie het vooral als entertainment. Win je iets, mooi meegenomen. Maar reken er niet op.

Welke regels gelden voor grijpmachines in Nederland?

De Kansspelautoriteit noemt een grijpkraan als voorbeeld van een kermisautomaat. Voor kermisautomaten gelden andere regels dan voor gewone kansspelautomaten zoals gokkasten.

Geen vergunning van de Ksa nodig

Voor een kermisautomaat is op dit moment geen vergunning van de Kansspelautoriteit nodig. De Wet op de kansspelen maakt voor deze automaten een uitzondering.

Dat geldt ook wanneer een kermisautomaat kansspelelementen bevat. Gemeenten kunnen wel bepalen waar kermisautomaten mogen worden geplaatst.

Geen geldprijzen

Een kermisautomaat mag geen geld uitbetalen. Je kunt wel bijvoorbeeld een knuffel, ander product of waardebon winnen.

De waarde van de prijs mag maximaal veertig keer de inzet per spel zijn. Kost één speelbeurt bijvoorbeeld €2, dan mag de prijs volgens deze regel maximaal €80 waard zijn.

Prijzen rond dat bedrag zijn een grote LEGO-set, gamingheadset, Instax-camera, draadloze speaker of voetbalshirt.

Een kansspel zonder Ksa-vergunning?

Dat klinkt gek, maar bij kermisautomaten kan het.

Een grijpmachine kan deels op toeval draaien en toch zonder vergunning van de Kansspelautoriteit worden aangeboden. Voor kermisautomaten geldt namelijk een aparte uitzondering in de wet.

Meer over deze regels lees je op onze pagina over de Wet op de kansspelen.

Kun je zien hoe een grijpmachine staat ingesteld?

Als speler kun je normaal gesproken niet zien welk winpercentage is ingesteld of hoe sterk de klauw grijpt. Die informatie staat meestal niet op de machine.

Voor kermisautomaten is er ook geen specifieke regel die voorschrijft dat de exploitant zulke instellingen zichtbaar moet maken of het exacte percentage aan je moet vertellen als je ernaar vraagt.

Je ziet dus vooral wat er tijdens het spel gebeurt. Valt een knuffel vlak voor het uitgiftevak uit de grijper, dan weet je nog steeds niet of dat door pech, jouw poging of de instelling van de machine kwam.

Conclusie: goed mikken helpt, maar bepaalt niet alles

Een grijpmachine draait niet alleen om behendigheid. Je kunt perfect mikken en toch verliezen, omdat de machine zelf mede bepaalt hoe sterk de klauw grijpt en of een prijs wordt vastgehouden.

De Kansspelautoriteit onderzocht 162 grijpkraanachtige automaten. Bij geen van die machines had de speler volgens de Ksa genoeg invloed om de uitkomst zelf te bepalen.

Zie zo’n grijpmachine daarom vooral als entertainment. Spreek vooraf af hoeveel je wilt uitgeven en stop als dat bedrag op is. Een knuffel van een paar euro is het niet waard om er €20 of €30 in te gooien.

Veelgestelde vragen over grijpmachines