Labubu poppen: blind box lijkt op gokken, is dit verslavend?

De Labubu blind box is razend populair. Je koopt een schattig doosje met een poppetje erin, maar je weet vooraf niet welke. Precies dat verrassingseffect maakt blind boxes zo spannend. En precies daar begint ook de discussie. Want hoe onschuldig is zo’n hype als kinderen en tieners blijven kopen in de hoop op die ene zeldzame variant?

Labubu-poppen van Pop Mart zijn geliefd bij kinderen, tieners en volwassenen. Ze zijn schattig, herkenbaar en verzamelbaar. Maar het succes zit niet alleen in het design. De echte motor achter de hype is dat je pas na het openen ontdekt wat je hebt gekocht. Dat mechanisme lijkt sterk op wat loot boxes in games al jaren zo omstreden maakt.

Nieuw Nederlands onderzoek maakt die vergelijking relevanter. Uit onderzoek van Wijzer in geldzaken onder jongeren van 16 tot en met 19 jaar blijkt dat 32% ooit een blind box heeft gekocht. Van de jongeren die dat deden, zegt 59% dat het kopen of openen van een blind box voor hen voelt als gokken.

Ook had 59% weleens spijt als de inhoud tegenviel en zegt 29% dat ze weleens meer blind boxes kochten dan vooraf de bedoeling was.

Dat betekent niet automatisch dat een Labubu blind box juridisch een kansspel is. Maar het laat wel zien dat de beleving voor veel jongeren dicht tegen gokken aan schuurt. Juist daarom is het goed om te kijken wat er psychologisch gebeurt en waarom blind boxes zo verleidelijk zijn, zeker voor kinderen.

Wat zijn Labubu-poppen?

Labubu-poppen zijn designerfiguurtjes uit de reeks The Monsters van kunstenaar Kasing Lung, uitgebracht door Pop Mart. Ze worden vaak verkocht in blind boxes: je koopt een doosje uit een serie, maar je weet vooraf niet welk poppetje erin zit.

Dat is geen detail, maar de kern van het product. Je koopt dus niet alleen een figuurtje, maar ook spanning, verrassing en de kans op iets zeldzaams. Sommige varianten zijn moeilijker te krijgen dan andere. Juist die schaarste wakkert de verzamelwoede verder aan.

Sommige zeldzame Labubu's worden op doorverkoopplatforms voor veel hogere bedragen aangeboden dan de oorspronkelijke winkelprijs. Daardoor krijgt de hype nog een extra laag: niet alleen verzamelen, maar ook het idee dat je misschien iets bijzonders of waardevols in handen krijgt.

Dat maakt blind boxes psychologisch zwaarder dan gewoon speelgoed. Je koopt niet doelgericht één specifiek product. Je koopt een kans op een uitkomst.

Waarom een Labubu blind box op gokken lijkt

Een blind box is geen gokkast en ook geen legaal kansspel zoals een online casino. Toch lijkt het mechanisme er op een belangrijk punt wel op: je betaalt geld voor een onzekere uitkomst en hoopt op iets zeldzaams of bijzonders.

Die combinatie van geld, toeval en verwachting is precies waarom blind boxes zo vaak met loot boxes en gokgedrag worden vergeleken. Je weet dat je íéts krijgt, maar niet wat. Daardoor verschuift de aandacht van het product zelf naar de spanning van de onthulling.

In tegenstelling tot skins gambling, draait het hier meestal niet om direct gokken met inzet en uitbetaling. Maar de psychologische prikkel is wel vergelijkbaar: hoop, spanning, teleurstelling en de drang om het nog een keer te proberen.

Nieuw onderzoek: veel jongeren ervaren blind boxes als gokken

Dat dit niet alleen een theoretische vergelijking is, blijkt uit nieuw onderzoek van Wijzer in geldzaken. Daaruit komt een opvallend beeld naar voren.

Ruim drie op de tien jongeren hebben ooit een blind box gekocht. Onder de jongeren die dat deden, zegt 59% dat het kopen of openen van een blind box voor hen voelt als gokken. Ook zegt 59% weleens spijt te hebben gehad als de inhoud tegenviel.

Dat is een belangrijk signaal. Niet omdat daarmee automatisch vaststaat dat blind boxes hetzelfde zijn als gokken, maar wel omdat veel jongeren de ervaring duidelijk in die richting plaatsen. Ze kopen iets waarvan de waarde voor hen pas na het openen duidelijk wordt. Dat maakt de aankoop emotioneel en impulsief.

Hetzelfde onderzoek laat nog meer zien. 29% van de kopers zegt weleens meer blind boxes te hebben gekocht dan gepland. En 48% kijkt graag naar unboxingvideo’s op social media. Dat laatste is relevant, omdat de hype rond blind boxes niet alleen in de winkel ontstaat, maar ook online steeds opnieuw wordt aangejaagd.

De spanning van het onbekende

Elke keer dat je zo’n doosje opent, zit daar een kleine kick in. Misschien is het een gewone Labubu. Misschien juist die zeldzame variant waar iedereen achteraan zit. Het is precies dat moment tussen hoop en onthulling dat zo sterk werkt.

Onder jongeren die blind boxes kopen, noemt 57% nieuwsgierigheid en hoop op iets speciaals als herkenbare gevoelens. 53% noemt verrassing en 47% spanning. Dat klinkt onschuldig, maar het laat wel zien waar de aantrekkingskracht zit: niet alleen in het poppetje, maar in de beleving eromheen.

Dat is ook waarom blind boxes vaak niet bij één aankoop blijven. Wie teleurgesteld is, kan denken dat de volgende beter wordt. Wie bijna heeft wat hij zoekt, voelt de neiging om door te gaan. De aankoop wordt dan minder rationeel en steeds meer gestuurd door emotie en verwachting.

Op jacht naar zeldzaam

Wat de hype verder aanjaagt, is de jacht op limited editions en zeldzame varianten. Sommige figuurtjes zijn expres moeilijker te krijgen. Daardoor verandert verzamelen al snel in najagen.

Wie meerdere gewone varianten opent zonder die ene zeldzame te vinden, kan het gevoel krijgen dat stoppen zonde is. Nog eentje dan. Misschien zit hij daar wel in. Dat patroon lijkt sterk op wat je ook ziet bij gokkast-gedrag: de volgende poging voelt telkens als een nieuwe kans.

Bij blind boxes komt daar nog iets bij. Het product is tastbaar en schattig, waardoor het minder snel als risicovol wordt gezien. Juist dat maakt het verraderlijk. De verpakking oogt als speelgoed, terwijl het koopmechanisme draait op onzekerheid en herhaling.

De kracht van verzamelen

Verzamelen is op zichzelf niet verkeerd. Integendeel, veel kinderen en volwassenen beleven plezier aan het compleet maken van een serie. Maar blind boxes geven dat verzamelen een extra prikkel, omdat elke aankoop tegelijk een verrassing is.

Daardoor voelt een nieuwe aanwinst niet alleen als bezit, maar ook als beloning. Zeker bij een reeks met meerdere varianten ontstaat al snel het gevoel dat de set nog niet af is. Elke aankoop lijkt dan een stap dichter bij voltooiing.

Precies daar zit de commerciële kracht van blind boxes. Wie gericht één poppetje zou kunnen kiezen, koopt vaak minder. Wie moet hopen op de juiste uitkomst, koopt sneller opnieuw.

Waarom blind boxes zo sterk op het beloningssysteem inspelen

Blind boxes spelen slim in op het beloningssysteem. Niet omdat een kind letterlijk aan het gokken is, maar omdat onzekerheid, verwachting en beloning samen een sterke prikkel vormen.

Bij een gewone aankoop weet je vooraf wat je krijgt. Bij een blind box niet. Die onzekerheid maakt de opening zelf onderdeel van het product. Het kopen is dus niet alleen functioneel, maar ook emotioneel geladen.

Daarom voelen blind boxes vaak intenser dan gewoon speelgoed kopen. De vraag is niet alleen: “Vind ik dit leuk?” maar ook: “Wat als hier net die zeldzame in zit?” Dat maakt herhalingsaankopen logischer vanuit gevoel, ook als ze financieel niet slim zijn.

Dat patroon zie je ook terug bij gokspellen en loot boxes in games: de uitkomst is onzeker, de beloning is mogelijk speciaal en de spanning zit vóór de onthulling. Juist die combinatie maakt het mechanisme zo krachtig.

Schaarste en FOMO

Naast verrassing speelt ook schaarste een grote rol. Limited editions, tijdelijke drops en zeldzame varianten zorgen voor druk. Wie niet snel koopt, loopt misschien iets mis. En wie misgrijpt, ziet soms dat dezelfde pop later voor veel meer geld wordt doorverkocht.

Dat voedt FOMO, de angst om iets bijzonders te missen. Niet alleen bij verzamelaars, maar juist ook bij kinderen en tieners die gevoelig zijn voor trends, groepsdruk en wat online populair is.

FOMO is ook een bekend begrip bij de Nationale Postcode Loterij. Want het zal toch niet zo zijn dat de hele straat miljoenen wint en jij geen lot hebt?

Bij blind boxes werkt die gedachte anders, maar het gevoel is vergelijkbaar. Wat als die ene zeldzame Labubu net in het doosje zit dat jij laat liggen? Dat soort gedachten maken het lastiger om rustig te beslissen.

Daar komt nog bij dat kinderen en tieners impulsen vaak minder goed remmen dan volwassenen. Juist daarom kunnen schaarste, hype en verrassing bij jonge kopers sneller leiden tot doorpakken, nog een aankoop en spijt achteraf.

De rol van social media en unboxingvideo’s

De populariteit van blind boxes wordt niet alleen gevoed door de producten zelf, maar ook door de manier waarop ze online worden gepresenteerd. Op TikTok, YouTube en Instagram draait het vaak niet om het speelgoed, maar om de reactie op het openen.

Dat is belangrijk. De spanning, de hoop op een rare variant en de teleurstelling of euforie erna worden onderdeel van de entertainmentwaarde. Uit het onderzoek van Wijzer in geldzaken blijkt dat 48% van de jongeren die blind boxes kopen het leuk vindt om unboxingvideo’s te kijken.

Juist daardoor blijft de prikkel steeds terugkomen. Kinderen zien anderen “geluk” hebben, een zeldzame variant trekken of enthousiast reageren. Dat maakt de drempel om zelf ook te kopen lager. De aankoop voelt dan niet als iets op zichzelf, maar als meedoen aan een trend en een beleving.

Sociale symbolen: erbij horen

Labubu-poppen zijn voor veel jongeren meer dan speelgoed. Ze functioneren ook als sociale symbolen. Wie een zeldzame variant heeft, laat zien dat hij iets bijzonders bezit. Wie meedoet aan de hype, hoort erbij.

Dat sociale element maakt de aantrekkingskracht groter. De pop is niet alleen leuk om te hebben, maar ook iets om te laten zien, te delen en te vergelijken. In groepen waar blind boxes populair zijn, kan dat de koopdruk verder opvoeren.

Merken begrijpen dat goed. Door series, varianten en beperkte releases te combineren met een sterke online community ontstaat een product dat tegelijk persoonlijk en sociaal is. Dat is commercieel slim, maar voor jonge kopers ook precies waarom de grens tussen verzamelen en najagen snel vervaagt.

Impact op kinderen

Voor kinderen en jonge tieners is dit mechanisme extra gevoelig. Zij zijn doorgaans impulsiever, reageren sterker op beloning en laten zich vaker leiden door wat spannend of populair voelt.

Dat betekent niet dat elk kind dat een Labubu koopt meteen risico loopt op verslaving. Zo simpel is het niet. Maar het betekent wel dat blind boxes inspelen op kwetsbaarheden die bij jonge kopers sterker aanwezig zijn dan bij volwassenen.

Daarom moet je niet alleen kijken naar de poppetjes zelf, maar vooral naar de structuur erachter. Een kind leert niet: “Ik koop precies wat ik wil.” Het leert eerder: “Ik betaal, hoop op geluk en probeer het anders nog een keer.” En dat is precies het punt waar zorgen ontstaan.

Risico op impulsief koopgedrag

Het grootste risico van blind boxes zit waarschijnlijk niet in één losse aankoop, maar in het patroon dat eromheen kan ontstaan. Je koopt niet gericht, maar op hoop. Je weet niet precies wat je krijgt. En als het tegenvalt, ligt een nieuwe aankoop voor de hand.

Dat is ook waarom blind boxes vaak in één adem worden genoemd met loot boxes in videogames. Studies naar loot boxes laten al langer zien dat frequente kopers vaker ook andere risicofactoren laten zien, zoals impulsiviteit, problematisch gamegedrag en een grotere gevoeligheid voor gokachtige prikkels.

Zo blijkt uit onderzoek door psycholoog Caterina Primi (2021) dat jongeren die regelmatig loot boxes gebruiken, meer risico lopen op problematisch gamegedrag en risicovol gokgedrag.

Voor Labubu blind boxes is die wetenschappelijke basis nog veel dunner. Daar moet je eerlijk over zijn. Er is voor Labubu zelf geen hard bewijs dat het tot verslaving leidt. Maar de manier waarop blind boxes werken, vertoont wel duidelijke overeenkomsten met mechanismen die in onderzoek naar loot boxes al langer kritisch worden gevolgd.

Juist daarom is het verstandiger om dit niet weg te zetten als “gewoon speelgoed”. Daarvoor is het verrassingseffect te sterk, de sociale aanjaging te groot en het risico op herhalingsaankopen te duidelijk.

Is een Labubu blind box juridisch gokken?

Dat is de vraag die veel ouders stellen. Het eerlijke antwoord: meestal niet, in elk geval niet automatisch.

Bij een blind box krijg je altijd een fysiek product. Je verliest je inzet dus niet volledig zoals bij veel kansspelen. Juridisch maakt dat verschil. Daarom worden blind boxes en veel loot box-achtige producten niet één op één als kansspel aangemerkt.

Tegelijk is dat niet het hele verhaal. Ook als iets juridisch meestal geen gokken is, kan het psychologisch wel degelijk trekken hebben van gokken. Dat zie je juist terug in hoe jongeren het zelf ervaren: spanning, hoop, teleurstelling, spijt en de drang om opnieuw te kopen.

Precies daarom gaat de discussie allang niet meer alleen over de wet. De echte vraag is ook of dit soort producten wel geschikt zijn voor kinderen als het verdienmodel zo sterk leunt op onzekerheid, schaarste en herhaling.

Wat kun je als ouder doen als je kind Labubu-poppen wil?

Een verbod werkt lang niet altijd. Veel slimmer is het om als ouder de hype te begrijpen en duidelijke grenzen te stellen.

Spreek bijvoorbeeld een vast bedrag af dat je kind per maand aan Labubu poppetjes of andere blind boxes mag uitgeven. Zo voorkom je dat losse impulsen ongemerkt oplopen.

Leg ook uit hoe het mechanisme werkt. Niet belerend, maar eerlijk. Je kind koopt niet alleen een poppetje, maar ook spanning en verrassing. Bedrijven weten dat heel goed en verdienen juist aan het feit dat mensen opnieuw kopen als ze niet krijgen wat ze hoopten.

Help je kind bovendien onderscheid te maken tussen echt willen en meegesleept worden door hype. De vraag “Wil ik dit poppetje echt, of wil ik vooral de spanning van het openen?” kan daarbij verrassend nuttig zijn.

Ook social media verdient aandacht. Unboxingvideo’s lijken onschuldig, maar maken het gevoel van meedoen en geluk hebben vaak groter dan het in werkelijkheid is. Juist daar ontstaat vaak de koopdrang.

Wie het veilig wil houden, kan beter af en toe bewust één gekozen figuurtje kopen dan steeds opnieuw verrassingsdoosjes najagen.

Conclusie

Labubu poppen lijken op het eerste gezicht onschuldig speelgoed, maar de blind box-methode maakt het verhaal ingewikkelder. Je koopt niet alleen een figuurtje, maar ook onzekerheid, verwachting en de kans op iets zeldzaams.

Nieuw onderzoek onder Nederlandse jongeren laat zien dat veel kopers blind boxes zelf als gokachtig ervaren. Dat maakt de discussie serieuzer dan een simpele speelgoedhype. Zeker als kinderen en tieners gevoelig zijn voor spanning, sociale druk, schaarste en unboxingcontent op social media.

Dat betekent niet dat elke Labubu blind box verboden zou moeten worden of dat elk kind hierdoor probleemgedrag ontwikkelt. Maar het betekent wel dat ouders, scholen en beleidsmakers deze trend niet te licht moeten opvatten.

Blind boxes zijn misschien geen klassiek kansspel, maar ze gebruiken wel mechanieken die daar opvallend dicht tegenaan liggen. En juist omdat het verpakt is als speelgoed, zien veel mensen pas laat hoe slim en verleidelijk het systeem erachter eigenlijk is.