Verbod casino gokreclame en sponsoring: dit zijn de regels

Sinds 1 juli 2025 is het in Nederland niet langer toegestaan voor gokbedrijven om sportclubs te sponsoren. Daarmee is de laatste stap gezet in een reeks van maatregelen waarmee de overheid het aantal gokreclames stap voor stap heeft teruggedrongen. Welke maatregelen zijn dat en hebben ze effect?

Sinds de legalisering van online kansspelen in oktober 2021, die is vastgelegd in de wet kansspelen op afstand, is de zichtbaarheid van gokreclames sterk toegenomen. Online casino's maken reclame om spelers te verleiden een gokje te wagen.

Dat leidde tot maatschappelijke onrust en zorgen over de bescherming van kwetsbare groepen, zoals jongeren en mensen met een gokverslaving.

In reactie daarop heeft de overheid een reeks maatregelen ingevoerd om de invloed van gokreclames van online casino's stap voor stap terug te dringen. Denk daarbij aan een verbod op rolmodellen, op sportsponsoring en op ongerichte gokreclames op tv, radio, bushokjes en reclamezuilen.

In dit artikel bespreken we de verschillende besluiten die zijn genomen op het gebied van het verbieden van reclame voor online gokken. We staan ook stil bij de positieve en negatieve effecten van deze maatregelen.

Bescherming consument gokverslaving

Op basis van de Wet kansspelen op afstand is sinds 1 oktober 2021 het online gokken legaal. Idee is, dat door het legale aanbod de consument beter wordt beschermd en dat gokverslaving, fraude en witwassen zoveel mogelijk wordt voorkomen.

Cruciaal hierbij is dat spelers die illegaal gokken naar legaal gokken worden geleid. Dit kan alleen als het legale casino aanbod goed vindbaar en attractief is. En daar is nu eenmaal reclame voor nodig. Dit staat haaks op het gevoel dat door reclames meer mensen gaan gokken en er in feite meer gokverslaafden bijkomen.

Daarom worden maatregelen genomen om kwetsbare groepen beter te beschermen tegen de risico’s van kansspelen.

Hieronder gaan we iets dieper in op de maatregelen en beginnen met een maatregel die al eerder werd genomen: het verbod op rolmodellen in gokreclames.

Verbod rolmodellen gokken

Vanaf 30 juni 2022 werd het voor gokbedrijven verboden rolmodellen te gebruiken in reclame uitingen zoals gokreclame op tv, internet, abri's en advertenties in print.

Dit meldde de staatscourant op 2 mei 2022. Alle reclames voor risicovolle kansspelen met rolmodellen daarin, moesten uiterlijk 30 juni 2022 beëindigd worden.

We kennen allemaal de reclames van Betcity met Andy van der Meijde en de commercials van Toto met Wesley Sneijder en Dick Advocaat. Dergelijke rolmodellen zouden van (grote) invloed zijn op vooral jongeren om te gaan gokken.

Betcity had ook Wesley Sneijder, Wim Kieft en Sjaak Swart aangetrokken als rolmodellen om het merk te promoten.

Ook Jack’s Casino & Sports maak gebruik van rolmodellen zoals Jack van Gelder, Rafael van der Vaart, en Robert Doornbos.

Toto hoofdleverancier rolmodellen

Wie waren de rolmodellen van de online casino's en bookmakers die de laatste jaren de revue passeerden in gokreclames op televisie? We hebben een collage gemaakt, zie bovenstaande plaatje.

We zien o.a. Kim Feenstra, Jack van Gelder, Nathan Rutjes, Sjaak Swart, rapper Donnie, Andy van der Meijde, Wesley Sneijder, Royston Drenthe, Mental Theo en Ellie Lust.

TOTO en de Staatsloterij waren in die tijd de kansspelbedrijven die de meeste rolmodellen inzetten in hun gokreclames.

Definitie rolmodel in gokreclames

De houder van een vergunning mag bij wervings- en reclamedoeleinden geen gebruik van individuele beroepssporters, een team bestaande uit beroepssporters en andere rolmodellen maken.

Onder rolmodellen worden personen verstaan die publieke bekendheid genieten en personen met wie andere personen zich willen identificeren of associëren.

Het gaat hierbij om personen die hun bekendheid ontlenen aan activiteiten in het heden of het verleden. Er worden deze voorbeelden genoemd:

• beroepssporter, sporttrainer of een andere persoon met een publiek zichtbare rol binnen de beroepssport;
• acteur, regisseur, presentator, zanger of een andere persoon met een publiek zichtbare rol binnen de televisie-, film-, theater-, muziek- of andere entertainmentindustrie
• model, modeontwerper of een andere persoon met een publiek zichtbare rol binnen de schoonheid- of mode-industrie;
• auteur, journalist, columnist, influencer, vlogger, blogger of een andere persoon met een publiek zichtbare rol vanwege het gebruik van gedrukte, audiovisuele, auditieve, online of andere media;
• vertegenwoordiger van een politieke partij of een andere persoon met een publiek zichtbare rol binnen de landelijke, regionale of lokale politiek;
• frequente deelnemer aan kansspelen of een andere persoon met een publiek zichtbare rol op het gebied van kansspelen;
• personen die zichtbaar een ambt of beroep vervullen of uitbeelden waarvan een maatschappelijke voorbeeldfunctie uitgaat.

Verbod op ongerichte gokreclames

De eerste grote stap in het Nederlandse verbod op gokreclames ging op 1 juli 2023 in: het verbod op ongerichte reclame.

Wat wordt bedoeld met ongerichte reclame? Het is een reclame waar mensen niet actief naar hebben gezocht. Gericht zoek je door bijvoorbeeld via een zoekmachine naar casino's te zoeken.

Sinds het opengaan van de gokmarkt duikelden de casino aanbieders over elkaar heen in de reclameblokken. De Tweede Kamer eiste een verbod op gokreclames.

Sinds het verbod op ongerichte reclames mogen gokbedrijven geen advertenties meer maken via televisie, radio, kranten, tijdschriften of in de openbare ruimte, zoals bushokjes, billboards en bioscopen.

Ook sponsoring van evenementen of festivals valt hieronder, tenzij het contract nog liep. Deze maatregel is ingevoerd om te voorkomen dat, vooral jongeren en kwetsbare groepen, ongewild in aanraking komen met reclame voor risicovolle kansspelen.

Gokbedrijven mochten vanaf dat moment alleen nog online adverteren onder strenge voorwaarden, zoals het aantoonbaar bereiken van een doelgroep die voor 95% uit volwassenen van 24 jaar en ouder bestaat.

Verbod sponsoring evenementen en tv-programma's

Op 1 juli 2024, werd de tweede fase van kracht: een verbod op het sponsoren van tv-programma’s en evenementen. Hierdoor mogen gokbedrijven zich niet langer profileren als hoofdsponsor of naamsponsor van bijvoorbeeld festivals, televisieprogramma’s of andere culturele evenementen.

Deze vorm van marketing was subtiel maar effectief, omdat het de namen van online casino's koppelde aan populaire vrijetijdsbesteding. Met het wegvallen van deze zichtbaarheid zette de overheid opnieuw een stap richting het terugdringen van normalisering van gokken in het dagelijks leven.

Online casino en sportweddenschappen website Jacks is een voorbeeld van een gokbedrijf dat veel gebruik maakte van sponsoring van evenementen, zoals het grootste gratis muziekfestival Jack’s Festival van het Levenslied dat in Tilburg plaats vindt.

Verbod op sportsponsoring

Op 1 juli 2025 ging de laatste fase in: een verbod op sportsponsoring door gokbedrijven. Dit betekent dat voetbalclubs en andere sportorganisaties geen gokaanbieders meer op hun shirts, reclameborden of websites mogen tonen.

In de afgelopen jaren waren veel clubs afhankelijk geworden van deze inkomstenbron, waardoor deze stap een flinke impact heeft op de sportwereld.

De gedachte achter dit verbod is het feit dat sport en gokken een gevaarlijke combinatie is, zeker als jongeren via hun favoriete club vertrouwd raken met gokken. De overheid wil voorkomen dat sportliefhebbers structureel worden blootgesteld aan gokreclames, ook wanneer zij er niet actief naar op zoek zijn.

Het verbod op sportsponsoring doet veel clubs, bijvoorbeeld in de Nederlandse Eredivisie, pijn. De online casino’s waren goed zichtbaar via shirtsponsoring en reclameborden langs het veld om zo hun naamsbekendheid te vergroten.

Bijna alle clubs in het betaald voetbal werden gesponsord door goksites. Zo verdiende Ajax 12 miljoen euro door sponsoring van Unibet.

Ook sponsoring van sportevenementen door kansspelbedrijven is niet meer toegestaan. De TOTO is hierdoor genoodzaakt om te stoppen met het sponsoren van de KNVB Beker. In het vervolg zal het toernooi de naam Eurojackpot KNVB beker dragen.

Dat het verbod van sportsponsoring van gokbedrijven pas in 2025 inging, kwam omdat de overheid de clubs tijd wilde geven om  het financiële verlies van het wegvallen van de goksponoren op te kunnen vangen. Veel sportclubs waren namelijk behoorlijk afhankelijk van de inkomsten van kansspelbedrijven.

Valt er nog meer te verbieden?

Sommige politieke partijen (zoals ChristenUnie en SP) pleiten voor een volledig verbod op alle gokreclames, ook die nu nog zijn toegestaan, zoals gerichte online advertenties. Dit zou betekenen dat ook banners, advertenties op sociale media, e-mailcampagnes en andere digitale marketing uitingen aan banden worden gelegd.

De Kansspelautoriteit (Ksa) geeft aan dat zo'n totaalverbod risico’s met zich meebrengt, zoals een grotere aantrekkingskracht van de illegale markt.

Verder wordt er nagedacht over het verder beperken van online targeting, zoals strengere eisen voor het gebruik van algoritmes of data bij gepersonaliseerde gokadvertenties. Nu geldt dat alleen mensen van 24 jaar en ouder gericht benaderd mogen worden, maar dit systeem is lastig te controleren.

Er wordt ook gedacht aan verplichte waarschuwingsboodschappen in reclame-uitingen. Net als bij tabak of alcohol zou er een verplichting kunnen komen voor duidelijke waarschuwingen of boodschappen over verantwoord spelen in elke reclame, ook online.

Ook wordt er regelmatig discussie gevoerd over wel of geen casino bonussen, die gokgedrag zouden kunnen stimuleren. De Ksa heeft hier richtlijnen voor, maar een volledig wettelijk verbod op bonussen zou in de toekomst mogelijk kunnen worden overwogen.

Ons lijkt een dergelijke maatregel averechts te werken. Zo voerde België een verbod op casino bonussen bij legale online casino's in op 1 maart 2020. Zoals je zult begrijpen, blijven de illegale casino's wel gewoon casino bonussen aanbieden.

Gevolg is dat Belgische spelers massaal bij illegale casino's gaan spelen omdat ze daar nog wel bonussen krijgen. Volgens de website gamblingclub.be heeft dit tot gevolg dat zo'n 60 % van het online gokverkeer in België plaatsvindt via illegale aanbieders, zelfs nadat reclame- en bonusrestricties werden ingevoerd.

Met een casino bonus verbod, zou je de legale Nederlandse spelers alleen maar naar het illegale aanbod drijven. En dan ben je als overheid helemaal de controle kwijt over de spelers. En dat is wel het laatste dat men zou moeten willen!

Maar het kan nog erger. Er zijn zelfs politieke partijen die de legalisering van de gokmarkt willen terugdraaien.

Waar zijn gokreclames nog wel toegestaan?

Onder bepaalde voorwaarden mogen de kansspelbedrijven nog wel adverteren op internet of via directe mailings. Wanneer je als consument gericht zoekt via bijvoorbeeld zoekmachine Google op een zoekterm als ‘legaal online casino', dan mag de consument wel geïnformeerd worden over het onderwerp.

De casino’s mogen dus nog wel via internet en directe mailing adverteren. Hoe en op welke manier dient nog te worden uitgewerkt.

We zien overigens dat na het verplichte vertrek van online casino's als sponsor van Eredivisieclubs, loterijen de plek in nemen op de shirts. Waarom mogen loterijen en casino's niet sponsoren?

Gevolgen verbod gokreclames

Het zijn positieve en negatieve gevolgen als gevolg van de maatregelen van de overheid m.b.t. het verbieden van gokreclames en sponsoring.

Positieve gevolgen

Zo worden kwetsbare groepen, zoals jongeren. Zij lopen namelijk een verhoogd risico op verslaving. Door de maatregelen, zoals de afname van zichtbaarheid van kansspelbedrijven, neemt de kans af dat zij in de verleiding komen om te gaan gokken.

Daarnaast is er een afname van normalisering van gokken. Zo wordt door het verbod op reclames in publieke ruimtes, op tv/radio en het gebruik van bekende gezichten, gokken minder gepresenteerd als iets alledaags of “cool”.

Er is minder publieke ergernis over de overdaad aan gokreclames die direct na de legalisering te zien was. Zeker de eerste jaren na de legalisering van de gokmarkt was er veel maatschappelijke en politieke discussie over de vele reclame uitingen van kansspelaanbieders. Dit draagt bij aan draagvlak voor gereguleerd online gokken.

Verder worden legale aanbieders gestimuleerd om zich te onderscheiden met betrouwbare informatie en verslavingspreventie, in plaats van agressieve marketing. Je ziet dan ook dat bijna alle legale aanbieders speciale pagina's en tools hebben om spelers te informeren en te wijzen op de mogelijke gevaren van overmatig gokgedrag.

Tot zover de positieve gevolgen. Er is echter ook een groot aantal negatieve gevolgen als gevolg van de maatregelen.

Negatieve gevolgen

Zo zijn legale aanbieders minder zichtbaar. Dat klinkt in eerste instantie nog positief. Je ziet geen (irritante) commercials meer op tv. Maar er is helaas ook een keerzijde.

Omdat legale aanbieders minder mogen adverteren, hebben zij meer moeite om zich te onderscheiden van illegale goksites die zich weinig van regels aantrekken. Deze zijn nog wél goed zichtbaar op bijvoorbeeld internet.

Een grote en niet te onderschatten nadeel is de verschuiving naar de illegale markt. Iemand die wil gokken, gaat naar Google en zoekt op online casino. Je krijgt dan zowel legale als illegale casino's in je zoekresultaten.

Er is dan ook een risico dat spelers die legale aanbieders minder goed kunnen vinden, overstappen naar illegale platforms waar geen toezicht is en geen maatregelen voor verantwoord spelen gelden.

Daarnaast verslechtert de positie van affiliates en mediapartijen. Affiliates, sportclubs (alleen al in de Eredivisie verdienden de clubs miljoenen aan sponsoring door legale casino's), tv-zenders en andere partijen verliezen inkomsten doordat sponsoring en reclame grotendeels zijn weggevallen.

En het stomme is dat doordat ook informatieve campagnes over legaal en veilig gokken beperkt mogen worden uitgezonden, het bewustzijn over risico’s en beschikbare hulp afneemt. En dat is eigenlijk wel het laatste dat de overheid zou moeten willen!

De maatregelen zijn ook voor nieuwe aanbieders met een vergunning een doorn in het oog. Zij kunnen, maar moeilijk nieuwe spelers aantrekken. Merken die als eerst de gokmarkt betraden, zoals TOTO en Betcity, hebben al lang honderdduizenden spelers kunnen aantrekken.

Een merk als Toto heeft al jaren het monopolie op gokken gehad. En het zijn juist de Toto en in mindere mate Holland Casino die het voor de anderen verpesten.

Gevolgen legalisering en maatregelen

Enerzijds wil de overheid de gokmarkt op de juiste wijze legaliseren en kanaliseren. Anderzijds maakt ze wetgeving om het maken van reclame voor online kansspelen zo moeilijk mogelijk te maken.

Maar opvallend is dat het aantal gokverslaafden sinds de legalisering van de gokmarkt in 2021 juist gedaald is.

De legalisering van de gokmarkt en de daarbij gepaard gaande gokreclames hebben dus niet tot meer gokverslaafden geleid.

Uit cijfers van Ladis, het landelijke informatiesysteem voor alcohol en drugs, blijkt dat het aantal gokverslaafden in 2021 daalde met 10 procent.

Ook in 2022, het eerste volledige jaar dat de gokmarkt in Nederland is gelegaliseerd, zet de trend van een daling in het aantal gokverslaafden door.

Google blijft buiten schot

Wij vragen ons serieus af waarom het maken van gokreclames zo beperkt wordt in een vrije markt. Het lijkt ons verstandiger dat de overheid en de KSA zich druk maken om de illegale Google advertenties.

Die zorgen er voor dat de Nederlandse consument die zoekt op casino zoekwoorden, illegaal aanbod krijgt te zien en daar dus (onbewust) illegaal gaat spelen.

Regels voor kansspelen

• Reclames en bonussen mogen niet gericht zijn op:
  • jongeren tot 18 jaar;
  • mensen met psychische problemen;
  • mensen met gokproblemen;
  • mensen met een verstandelijke beperking.
• Bekende Nederlanders (BN'ers) die jonger zijn dan 25 jaar of die populair zijn onder jongeren mogen geen reclame maken voor kansspelen.
• Beroepssporters zoals profvoetballers mogen geen reclame maken voor kansspelen.

Regels voor risicovolle kansspelen

• Reclames niet richten op jongeren tot 24 jaar.
• Geen bonussen aanbieden tijdens het spelen.
• Aanbieders moeten ingrijpen bij spelers die verslaafd dreigen te raken. Ze moeten vastleggen hoe ze hun verslavingspreventiebeleid gaan aanpakken.
• Aanbieders moeten bijhouden welke spelers vaak gokken. Speelt iemand te veel of te vaak of geeft de speler te veel geld uit dan moet de speler hierop worden gewezen.

Waarschuwingszin noemen

Vanwege de risico’s die deelname aan kansspelen met zich mee brengt, is in de Wet Kansspelen vastgelegd dat vergunninghouders een waarschuwingstekst moeten plaatsen op wervings- en reclameactiviteiten.

De waarschuwingszin Wat kost gokken jou? Stop op tijd. 18+ dienen aanbieders van kansspelen vanaf 1 april 2022 te communiceren in hun (marketing)uitingen.